Nguyên tắc quan trọng nhất không phải là “cố sửa cho xong”, mà là biết lúc nào phải dừng. Nếu xuất hiện mùi khét, tia lửa, dây dẫn nóng, nước rò trong tường, kết cấu nứt hoặc chi tiết chịu lực biến dạng, hãy giữ nguyên hiện trạng an toàn và gọi người có chuyên môn.
Gia đình có thể tự xử lý các việc cơ khí nhẹ, thay thế phụ kiện tương thích và bảo dưỡng bề mặt. Không nên tự làm điện âm tường, đường ống âm, kết cấu chịu lực, công việc trên cao hoặc lỗi chưa xác định được nguyên nhân.
Một công việc phù hợp để tự làm thường có ba đặc điểm: hư hỏng nhìn thấy rõ, không liên quan đến kết cấu chính và có thể cô lập nguồn điện hoặc nước. Ví dụ, vít bản lề lỏng khác hoàn toàn với khung cửa cong; bóng đèn cháy khác với mạch điện chập chờn; mối ren vòi rịn nước khác với ống âm tường bị vỡ.
Trước khi tháo bất kỳ chi tiết nào, hãy chụp lại vị trí ban đầu và để vít, long đen, nắp che vào một khay nhỏ. Cách này giúp việc lắp lại dễ hơn và tránh tình trạng sửa xong nhưng thừa chi tiết.
Khi cửa phát tiếng kêu, cạ nhẹ hoặc bản lề rung, hãy mở cửa vừa đủ và kê đỡ mép dưới để giảm tải. Kiểm tra từng vít, dùng đầu tua vít khớp hoàn toàn rồi siết lần lượt, mỗi lần một ít.
Nếu vít quay trơn, lỗ bắt vít đã rộng, gỗ quanh bản lề mục hoặc lá bản lề cong, siết thêm sẽ không giải quyết được lỗi. Cửa nặng, cửa kính, cửa chống cháy hoặc khung đã lệch nên được kiểm tra bởi thợ phù hợp.
Trước khi mua phụ kiện, đo độ dày cánh cửa, khoảng cách giữa các lỗ bắt vít và chiều mở cửa. Chụp lại hai mặt tay nắm, tháo nắp che rồi tháo vít đối xứng; giữ tay ở hai phía để chi tiết không rơi.
Lắp phụ kiện mới theo đúng chiều, siết các vít xen kẽ và thử đóng mở nhiều lần khi cửa vẫn đang mở. Nếu lưỡi chốt không thẳng với miệng khóa, hãy căn lại vị trí; không ép cửa đóng vì có thể làm kẹt chốt.
Đo kích thước vật cần treo, đánh dấu tâm và kiểm tra cao độ bằng thước. Quan trọng hơn, phải xác định nền tường là bê tông, gạch đặc, gạch rỗng hay vách thạch cao để chọn vít và tắc kê tương thích.
Không khoan khi chưa biết đường dây điện hoặc ống nước có thể đi qua khu vực đó. Với kệ đặt nhiều đồ, giá treo TV, vật nặng trên đầu giường hoặc vị trí cao khó tiếp cận, nên nhờ thợ khảo sát kết cấu và tải trọng.
Tắt công tắc, ngắt aptomat liên quan và chờ bóng nguội hoàn toàn. Dùng thang chắc chắn trên nền phẳng, giữ bóng bằng tay khô rồi tháo theo cấu tạo của đui; không bóp mạnh phần thủy tinh.
Bóng thay thế phải đúng loại đui và không vượt giới hạn của bộ đèn. Nếu bóng mới vẫn chớp, đui có vết cháy, phát tiếng lẹt xẹt hoặc aptomat ngắt, không tiếp tục thử bóng khác; hãy gọi thợ điện.
Khóa van cấp, lau khô và quan sát lại để xác định nước rò từ đầu tạo bọt, cổ vòi, dây cấp hay mối ren. Với đầu nối bị lỏng, giữ chắc thân phụ kiện và siết nhẹ đúng cỡ; không xoắn cả dây cấp.
Băng tan PTFE chỉ dùng cho mối ren phù hợp sau khi tháo, làm sạch và quấn đúng chiều lắp. Không quấn băng ra ngoài chỗ rò như một miếng vá. Nếu thân vòi nứt, van khóa không kín, dây cấp phồng hoặc nước tiếp tục rò sau khi lắp lại, cần thay chi tiết hoặc gọi thợ.
Chỉ nên tự làm với đoạn ống nổi, dễ tiếp cận, đã khóa được nước và đã xác định đúng loại ống cùng phụ kiện nối. Đo hai lần, đánh dấu đường cắt vuông, đỡ chắc hai phía và dùng dụng cụ cắt đúng phạm vi đường kính.
Sau khi cắt, xử lý ba via theo yêu cầu của hệ nối, lắp đúng quy trình của vật liệu rồi mở nước từ từ để kiểm tra. Không cắt ống âm tường, ống gần nguồn điện, đường cấp chính hoặc hệ thống chưa xác định được vật liệu. Có thể tham khảo kéo cắt ống nhựa HAIBOSHI 33 mm và 42 mm, nhưng phải chọn biến thể theo đường kính ngoài và vật liệu được nhà sản xuất công bố.
Lấy hết đồ trên mặt bàn hoặc ghế, đặt sản phẩm lên tấm lót và kiểm tra từng liên kết. Dùng tua vít, cờ lê hoặc lục giác đúng cỡ; siết xen kẽ các góc để khung không bị kéo lệch về một phía.
Đặt lại sản phẩm trên nền phẳng và thử tải từ từ. Nếu gỗ đã nứt, mối ghép bung, chân cong hoặc liên kết vẫn rung dù vít đã chặt, không tiếp tục sử dụng cho đến khi được sửa đúng cách.
Phạm vi tự làm an toàn chỉ nên giới hạn ở việc sắp xếp dây mềm của thiết bị đã rút phích cắm, dùng kẹp giữ dây phù hợp hoặc xử lý vết trầy rất nông ở lớp vỏ ngoài khi không thấy lõi dẫn điện. Bề mặt dây phải sạch, khô và nguội trước khi thao tác.
Không dùng băng keo điện để che lõi đồng, nối dây nguồn, sửa dây âm tường hoặc vá dây đã cứng, nứt, phồng hay đổi màu. Dây nóng, có mùi khét, phát tia lửa hoặc làm aptomat nhảy phải được ngừng sử dụng và thay hoặc kiểm tra bởi thợ điện.
Lấy hết đồ ra, kéo ngăn đến vị trí có thể tháo theo hướng dẫn của ray và vệ sinh bụi bẩn. Kiểm tra vít giữ ray ở hai bên, siết vừa đủ rồi căn sao cho hai ray cùng cao độ và song song.
Lắp lại, thử đóng mở khi ngăn còn rỗng rồi mới xếp đồ. Nếu ray cong, bánh xe vỡ, ván tủ phồng do ẩm hoặc lỗ vít không còn giữ được, nên thay đúng chi tiết thay vì ép ngăn kéo chạy tiếp.
Với lỗ đinh hoặc vết nứt nhỏ, khô và không phát triển, hãy cạo bỏ phần sơn bong, làm sạch bụi rồi trám từng lớp mỏng bằng vật liệu phù hợp với bề mặt. Chờ khô theo hướng dẫn, chà phẳng nhẹ và sơn dặm sau cùng.
Không chỉ che bề mặt nếu tường đang ẩm, vết nứt kéo dài qua dầm hoặc cột, mở rộng theo thời gian hay tái xuất hiện nhanh. Những dấu hiệu đó cần được kiểm tra nguyên nhân trước khi hoàn thiện.
| Dấu hiệu | Hành động phù hợp |
|---|---|
| Mùi khét, tia lửa, đui đèn cháy, dây nóng hoặc aptomat nhảy lặp lại | Ngắt nguồn nếu có thể làm an toàn và gọi thợ điện |
| Van không khóa kín, rò nước âm tường, nước lan gần ổ điện | Khóa nguồn nước chính và gọi thợ điện nước |
| Cửa, kệ, bàn ghế hoặc tủ có chi tiết chịu lực cong, nứt, mục | Ngừng sử dụng và nhờ thợ đánh giá, thay chi tiết |
| Vết nứt tường kéo dài, mở rộng, tái xuất hiện hoặc kèm ẩm | Không trám che; cần kiểm tra kết cấu hoặc nguồn thấm |
| Cần làm trên cao, khoan ở vị trí không rõ dây điện hoặc ống nước | Dừng và thuê người có thiết bị dò, thang và bảo hộ phù hợp |
Nếu thường đo vị trí treo đồ hoặc kiểm tra kích thước phụ kiện, có thể tham khảo thước cuộn JCTOP S009. Chỉ chọn chiều dài và kích thước phù hợp với không gian sử dụng thực tế.
Để lập hộp dụng cụ vừa đủ và tránh mua trùng, đọc thêm bài Bộ dụng cụ cầm tay cơ bản cho gia đình gồm những gì? hoặc xem các nội dung trong chuyên mục sửa chữa gia đình.
Hãy bắt đầu bằng việc không liên quan đến điện, nước hoặc tải trọng, chẳng hạn siết vít bàn ghế, căn ngăn kéo hoặc trám lỗ đinh nhỏ. Chụp lại trước khi tháo và chỉ xử lý một thay đổi mỗi lần.
Không. Cách cố định phụ thuộc vào vật liệu tường, tải trọng và vị trí dây hoặc ống phía sau. Khi chưa xác định được nền tường hoặc vật treo có thể gây nguy hiểm nếu rơi, nên nhờ người có kinh nghiệm.
Không nên dùng băng keo như giải pháp cho lõi dẫn điện bị lộ, mối nối nguồn hoặc dây đã nóng, cháy, nứt. Hãy ngừng sử dụng và thay dây hoặc gọi thợ điện.
Kiểm tra khi chưa tải trước, sau đó tăng tải hoặc mở nguồn từ từ trong phạm vi an toàn. Quan sát tiếng động, độ rung, nhiệt, mùi và rò rỉ; dừng ngay nếu lỗi quay lại hoặc xuất hiện dấu hiệu mới.
Chọn một việc nhỏ, chuẩn bị đúng dụng cụ và luôn đặt giới hạn an toàn trước tốc độ. Nếu chưa có hộp đồ nghề, hãy bắt đầu với danh sách dụng cụ cầm tay cơ bản rồi bổ sung vật tư theo từng công việc thực tế.
Muốn chọn đúng búa, hãy bắt đầu từ vật cần tác động và bề mặt cần...
Nếu cần một chiếc kìm để kẹp, giữ, uốn và cắt dây cơ bản, hãy chọn...
Muốn chọn đúng kích thước ổ khóa, bạn không nên chỉ nhìn con số 30, 40,...
